Nazwisko WAJDA    Pochodzenie rodu    Drzewa genealogiczne    Cmentarze    Archiwum
Poszukiwania    Genealogia    Vlad Dracula
Strona główna    Intro    Linki    Księga gości

Geneza nazwiska

Etymologia nazwy mojego nazwiska, które znalazłem w poniższych słownikach:

Wajda =»naczelnik cyganów: cygan wajda rozporajda« Pr. fil. V, 925 w temże znacz. »Wajda (z wojewoda)« Rozpr. XVII, 14; ib XII, 106

Źródło: Karłowicz, Jan. 1911. Słownik gwar polskich. Kraków. U-Ż

Wajda, 'comes provincialis', 'Langraf', w XVI wieku (w Krakowie); dziś u ludu 'naczelnik cyganów'; z węgierskiego wajda, a to z wojewoda (Węgrzy stale skracają tak nasze słowa: gazda z gospoda, tarz z towarisz, uca z ulica).

Źródło: Brückner, Aleksander. 2000. Słownik etymologiczny języka polskiego. Warszawa. Wyd. IX

Wajda od staropolskiego wajda 'przywódca pasterzy wołoskich'; bliskie niemieckiemu Weide 'pastwisko; wierzbina, wiklina'; nazwy topograficzne z rdzeniem wajd-, np. Wajdówka, Wajdy.

Źródło: Zawadzki, Jarosław Maciej. 2002. 1000 najpopularniejszych nazwisk w Polsce. Warszawa: Świat Książki

Wajda 1553 - od dawnego (z węgierskiego) wajda 'dowódca', w pochodnych też od niemieckiej nazwy osobowej weide: Wajd, Wajd-ak, Wajd-ala, Wajd-al+iński, Wajd-ała, Wajd-ał+owicz, Wajd-as, Wajd-asz, Wajd-ecki, Wajd-ecz+ko, Wajd-ecz-k+ula, Wajd-owicz 1611, Wajd-owski, Wajd-uch 1489, Wajd-uga, Wajd-uk, Wajd-uki-ewicz, Wajd-ycz, Wajd-yga, Wajd-yk, Wajd-yła, Wajd-yło; Wajdz-iak 1793, Wajdz-ik 1743, Wajdz-iński; Waida, Waido, Waid-yk; Wayda, Wayd-el, Wayd-owicz, Wayd-ow-ski, Wayd-yk; Wejda, Wejd-al, Wejd-owicz, Wejd-owski, Wejd-uk; Weyde, Weyd-owicz; Weydman, Weydmann.

Źródło: Rymut, Kazimierz. 2001. Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny.
Kraków: Wyd. Nauk. DWN. T-2 L-Ż

Wajd-uch: węgierskie wajda 'wojewoda, naczelnik', a to z ogólnosłowiańskiwgo wojewoda Kniezsa 1955, 545-546, SEB 599. Por. Woj-.
III. Wajd-uch (Krpłd).

Źródło: Cieślikowa, Aleksandra. 2000. Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych.
Kraków: Wyd. Nauk. PAN. cz. 1

 

WAJDA w Polsce

Nazwisko Wajda jest to typ nazwiska lokalnego, związanego ze słownictwem regionalnym. Według "Słownika nazwisk współcześnie w Polsce używanych" z roku 2002, opracowanego przez prof. Kazimierza Rymuta wynika, że nazwisko Wajda używa w Polsce 5740 osób. Aż 82% z nich mieszka wzdłuż południowej granicy Polski, a ponad połowa (54%) tylko w dwóch województwach: małopolskim i podkarpackim. Słownik został opracowany na podstawie elektronicznej bazy danych PESEL, która obejmuje wszystkich mieszkańców naszego kraju. Poprzednie analizy Rymuta z roku 1990 były zarazem pierwszymi naukowymi badaniami tego typu w Polsce. Nie odzwierciedlały jednak one w pełni obrazu częstotliwości występowania wszystkich nazwisk, ponieważ co dwunastemu żyjącemu wtedy Polakowi nie został jeszcze przydzielony numer PESEL. W 1990 roku nazwisko Wajda nosiło 4481 osób, najwięcej spośród nich zamieszkiwało województwa: tarnowskie, krakowskie oraz katowickie - niespełna 38%. Wówczas obowiązywał stary podział administracyjny Polski na 49 województw. Na uwagę zasługuje także opracowanie Jarosława Zawadzkiego z roku 2000, zawierające zestawienie "1000 najpopularniejszych nazwisk używanych w Polsce". Autor zbierając informacje do tej publikacji, także korzystał z bazy danych PESEL. Proces przydzielania wspomnianego numeru PESEL każdemu obywatelowi nie był wówczas jeszcze pomyślnie zakończony, ale tym razem wiarygodność tego zestawienia była dużo większa niż dekadę wcześniej. Według Zawadzkiego w 2000 roku Wajdów było 5663, a to nazwisko sklasyfikowane zostało na 853 pozycji i przez autora określone jako "o średniej fekwencji".

Częstość występowania osób o nazwisku Wajda w poszczególnych województwach w Polsce i ich procentowy udział w porównaniu do wszystkich obywateli:

Wajda - 1990 rok: 4481osób. (Rymut) - 0,01301% ogółu
Wajda - 2000 rok: 5663osób. (Zawadzki)
Wajda - 2002 rok: 5740osób. (Rymut) - 0,01486% ogółu

Poniższa mapka przedstawia graficzne rozmieszczenie liczebności osób noszących nazwisko Wajda w 2002 roku. Natomiast mapka z roku 1990 ze starym podziałem administracyjnym znajduje się tutaj.

Wajda w Polsce w 2002 r. Rozmieszczenie:
Województwo Razem M K
dolnośląskie
541 272 269
kujawsko-pomorskie 67 35 32
lubelskie 110 49 61
lubuskie 89 43 46
łódzkie 33 15 18
małopolskie 1694 856 838
mazowieckie 118 59 59
opolskie 168 86 82
podkarpackie 1415 684 731
podlaskie 11 5 6
pomorskie 103 44 59
śląskie 933 450 483
świętokrzyskie 74 41 33
warmińsko-mazurskie 98 51 47
wielkopolskie 79 38 41
zachodniopomorskie 207 97 110
Razem 5740 2825 2915

Źródła:

 

Słynni & znani

ANDRZEJ WAJDA

Andrzej Wajda Urodził się 6 marca 1926 r. w Suwałkach. Syn Jakuba Wajdy i Anieli z Białowąsów. Jeden z najwybitniejszych polskich reżyserów. Współtwórca polskiej szkoły filmowej. Jako reżyser filmowy zadebiutował w 1955 roku filmem "Pokolenie". W latach 1989-90 był dyrektorem Teatru Powszechnego w Warszawie. Był też prezesem Stowarzyszenia Filmowców Polskich (1973-83) i senatorem RP (1989-91). Jest doktorem honoris causa kilku uniwersytetów, m.in. w Waszyngtonie, Bolonii, Krakowie i Brukseli. Jego filmy były trzykrotnie nominowane do Oskara, otrzymał m.in. Złotą i Srebrną Palmę w Cannes i Srebrną Muszlę w San Sebastian. Jest również laureatem nagród za całokształt twórczości: berlińskiego Srebrnego Niedźwiedzia oraz Złotego Lwa w Wenecji. W 2000 roku otrzymał Oskara za całokształt swojej twórczości. 21 marca 2011 roku z rąk prezydenta Bronisława Komorowskiego odebrał Order Orła Białego.

ALINA & KAZIMIERZ WAJDOWIE

Alina & Kazimierz Wajdowie Alina Wajda ur. 1934 r. w Wilnie. Magister filologii polskiej. Pracowała jako kustosz w bibliotece Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy, prowadziła też zajęcia z bibliotekoznawstwa. Kazimierz Wajda urodził się 21 maja 1933 w Brzeziu. Zmarł 22 czerwca 2013 w Bydgoszczy, tam tez został pochowany. Z wykształcenia inżynierem chemii. Był kierownikiem wydziału laboratorium w bydgoskim "Zachemie". Wraz z żoną przeszło 30 lat każdą wolną chwilę spędzali w Borach Tucholskich, w spokojnej i malowniczej miejscowości Krzywogoniec w gminie Cekcyn. Będąc na emeryturze, z sukcesami realizowali swoją pasję badania lokalnej historii terenów i okolic gminy Cekcyn w powiecie tucholskim. Pokłosiem ich pracy są wydane w latach 2000-2012 popularnonaukowe publikacje:
Ich pierwsza książka: "A.K.Wajdowie. O czym szumią sosny w Krzywogońcu" zdobyła w 2000 r. pierwsze miejsce w konkursie konkursie wojewody kujawsko-pomorskiego "Cudze chwalicie swego nie znacie"

ARTUR WAJDA

Artur Wajda Urodził się w 1974 r. Zawodnik sportów motocyklowych, instruktor sportu motorowego. Jego największe osiągnięcia sportowe to:
  • Mistrz Polski juniorów (1984) oraz Vicemistrz Polski juniorów (1985) w klasie 50cc
  • Mistrz Polski seniorów (1992, 1994) i Vicemistrz Polski seniorów (1991) w klasie 250cc
  • Zdobywca Kryterium Polski (1995) w klasie 250cc
  • Najlepszy zawodnik (1996) w klasie do 400cc i 600cc
  • Vicemistrz Polski w cyklu Polonia Cup (1997) w klasie Supersport 600
  • Miedzynarodowy Mistrz Polski (1999) w klasie Supersport 600
  • Miedzynarodowy Vicemistrz Polski (2000) w klasie Stocksport 1000
Jako pierwszy w historii Sportu Motocyklowego w Polsce podpisał kontrakt z zespołem zachodnim, co zaowocowało jazdami testowymi z zawodnikami z Mistrzostw Świata.

JOANNA WAJDA

Joanna Wajda Urodziła się 30 sierpnia 1980 r. w Katowicach. Magister politologii w Instytucie Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego (2004). Dziennikarka i reporterka telewizyjnych Wiadomości w TVP1 odpowiedzialna za tematy polityczne. Pierwsze doświadczenia zawodowe realizowała w katowickim ośrodka TVP trafiła, gdy miała 16 lat. Jako współpracownik przez cztery lata przygotowywała i prowadziła program dla dzieci i młodzieży "Kleks". Z redakcją "Wiadomości" związała się podczas studiów. Zaczęło się od miesięcznej dziennikarskiej praktyki w roku 2000, a po niej rozpoczęła stałą współpracę. W "Wiadomościach" zajmuje się głównie tematami politycznymi i społecznymi. Była na stażu w Ambasadzie RP w Atenach, na szkoleniu w Radzie Europy w Strasburgu, na warsztatach telewizyjnych EBU w Budapeszcie. W 2006 roku otrzymała stypendium amerykańskiego Departamentu Stanu w ramach International Leadership Program. Jest wiceprezesem Alumni Association.

KAROLINA WAJDA

Karolina Wajda Urodziła się 29 marca 1967 w Warszawie. Polska aktorka i choreograf. Córka Andrzeja Wajdy i Beaty Tyszkiewicz. Zajmuje się również organizowaniem imprez hippicznych, jest miłośniczką zwierząt, w szczególności koni. Na stałe mieszka we wsi Głuchy pod Warszawą, we dworze, w którym urodził się Cyprian Kamil Norwid. Jako aktorka, występowała między innymi w takich filmach jak: Taming the Floods (1999), Opowieści weekendowe (1996), Cwał (1995), Úsmev diabla (1987), Wojenna narzeczona (1997).

KAZIMIERZ JAN WAJDA

Kazimierz Wajda Urodził się 3 grudnia 1905 r. we Lwowie. Zmarł 8 maja 1955 r. w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. "Szczepko" z Lwowskiej fali, aktor i reżyser polskiego radia. Rodowity lwowianin z Gródka. W 1933 wraz z Henrykiem Vogelfangerem (Tońciem) zaczął występować w słuchowisku radiowym Wesoła lwowska fala w skeczach Wiktora Budzyńskiego, a następnie własnych. Popularność przyniosły mu role lwowskich batiarów. Dzięki m.in. jego występom, audycja w krótkim czasie z lokalnego programu stała się najpopularniejszą audycją radiową w przedwojennej Polsce i jedną z najpopularniejszych w całej historii Polskiego Radia (ponad 6 milionów stałych słuchaczy). W roli Szczepcia Wajda wystąpił też w trzech filmach: Będzie lepiej (1936), Włóczęgi (1939) i Serce batiara (nieukończony do wybuchu drugiej wojny światowej).

KAZIMIERZ JÓZEF WAJDA

Kazimierz Wajda Urodził się 26 maja 1930 r. w Bydgoszczy. Prof. historia.
Edukacja: Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika, Toruń. W 1949 r. rozpoczął studia historyczne ze specjalnością archiwalną na UMK, które kontynuował od 1952 r. na Uniwersytecie Poznańskim. W 1954 r. otrzymał tam magisterium na podstawie pracy pt. "Ruch robotniczy w rejencji bydgoskiej w latach 1890-1903", napisanej pod kierunkiem prof. Kazimierza Piwarskiego. W tym samym roku podjął pracę naukową w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, gdzie w 1962 r. uzyskał stopień naukowy doktora nauk historycznych na podstawie dysertacji pt. "Kwestia rolna na Pomorzu Gdańskim na przełomie XIX i XX wieku". Pracę tę K. Wajda przygotował również pod kierunkiem prof. K. Piwarskiego. Habilitację uzyskał w 1969 r. podczas pracy w Instytucie Historii PAN na podstawie rozprawy pt. "Migracje ludności wiejskiej Pomorza Wschodniego w latach 1850-1914". W roku 1979 K. Wajda przeszedł z Polskiej Akademii Nauk do UMK. Tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał dopiero w 1988 r. Przyczyną wieloletniego oczekiwania na tytuł profesora był sprzeciw władz partyjnych podtrzymywany przez cały okres stanu wojennego. W 1994 r. otrzymał stanowisko profesora zwyczajnego.

TADEUSZ WAJDA

Tadeusz Wajda Urodził się 14 marca 1935 r. w Warszawie. Zmarł 19 kwietnia 2006 r. w Katowicach. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Brzeziu. Inżynier budownictwa, społecznik, myśliwy, kolekcjoner, zasłużony działacz kultury łowieckiej.
W 1964 r. współtworzył KŁ "Łoś" w Gliwicach, w którym przez długie lata pełnił kolejno wszystkie funkcje w zarządzie, od skarbnika, łowczego do prezesa. Przez długie lata był przewodniczącym komisji oceny i wyceny trofeów WRŁ oraz członkiem komisji wyceny NRŁ. Był redaktorem katalogów trofeów i współredaktorem katalogu Polskie Trofea Łowieckie wydanego z okazji 75-lecia PZŁ. Animator i współorganizator wystaw krajowych, międzynarodowych i zagranicznych - z najważniejszych wymienić trzeba: Wystawy Dorobku Łowieckiego w Gliwicach z okazji 60-lecia PZŁ i Pszczynie - 70-lecia PZŁ, Wystawa 75 lat Łowiectwa Zagłębiowskiego, Wystawa Łowiectwo w Tradycji i Kulturze w Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, która została wyróżniona w konkursie "Sybilla 2000", Wystawa Kultury Łowieckiej Ziemi Sądeckiej - 80 lat PZŁ oraz przez kilka lat wystawy w czeskiej Ostrwawie. Łowiec Polski nr 9/2006 Jego wiedza i zaangażowanie przyczyniły się do rozwoju Klubu Kolekcjonera i Kultury Łowieckiej NRŁ, w tym zwłaszcza Oddziału Katowicko-Nowosądeckiego, a także reaktywowania w 1998 r. Zakonu Kawalerów Orderu Złotego Jelenia, założonego przez ostatniego Piasta Jerzego Wilhelma. Jego praca i wieloletni trud dla społeczeństwa znalazły uznanie w postaci licznych wyróżnień i odznaczeń państwowych, regionalnych i łowieckich. Uhonorowany został wszystkimi odznaczeniami łowieckimi, w tym Złomem i Medalem św. Huberta.

na podstawie artykułu w "Łowcu Polskim" nr 9/2006, s.83

 

Węgierskie nazwisko

Wajda to węgierskie nazwisko (być może moi praprzodkowie pochodzą właśnie z Węgier). Kilka lat temu będąc z przyjaciółmi w Budapeszcie sprawdziłem przy okazji w tamtejszej książce telefonicznej jak dużo Węgrów nosi moje nazwisko. Na Węgrzech moje nazwisko pisze się Vajda (nie używają litery "w"). Okazało się, że w samym Budapeszcie takich osób było na ponad dwie strony (kilkaset osób). Oczywiście książka telefoniczna pokazuje tylko liczbę osób posiadających niezastrzeżone numery telefonów i to z pewnością jednego operatora. A ile jest ich w sumie? Może ktoś wiedziałby jak to dokładnie sprawdzić.

W internecie znalazłem kilka linków wskazujące umiejscowienie na mapie Węgier liczbę osób noszących nazwisko Wajda, bądź pochodnych: Vajda, Vayda; związanych z przemysłem i handlem w bazach danych z roku 1891:

 

WAJDA we Francji

Nazwisko WAJDA występuje także w nieznacznej liczbie we Francji. Poniżej 4 odnośniki do dokładnych mapek z podziałem na okresy czasowe wraz z liczbą występowania.

 

WAJDA w USA

Nazwisko WAJDA jest na 34452 miejscu wśród najpopularniejszych nazwisk w USA; częstotliwość występowania wynosi 0.000%; percentyl wynosi 82.853.

 

WAJDA w Belgii

Nazwisko WAJDA w Belgii nosi 11 osób (6 mężczyzn i 5 kobiet).

Temu Bohaterowi posadzono już DĄB PAMIĘCI adres: Szkolna 3, 05-622 Belsk Duży drzewo posadzone przez: Publiczne Gimnazjum im. ks. Zdzisława Jastrzębiec Peszkowskiego w Belsku Dużym certyfikat nr 001727/002063/WE/2009  
 


Copyrigh © 2002-2013 Bartosz W. Wajda